มังตาน
Schima wallichii  (DC.) Korth.

ภาคตะวันออกเรียก กรรโชก ทางเหนือเรียก คาย ทะโล้ สารภีป่า ทางใต้เรียก พังตาน พันตัน กะทังดำ ฯลฯ
             เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 15-30 เมตร เรือนยอดรูปกรวยคว่ำถึงค่อนข้างกลม เปลือกนอกขรุขระและแตกเป็นร่องลึกตามยาว สีน้ำตาลอมเทา ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ ใบรูปหอกหรือรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง 2-5 ซม. ยาว 5-15 ซม. ใบมักเป็นกระจุกอยู่ใกล้ปลายกิ่ง ปลายและโคนใบสอบเรียว เส้นใบ 10-15 คู่ เส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง ก้านใบยาว 1-3 เซนติเมตร  ดอกเป็นดอกเดี่ยวสีขาวหรือสีขาวนวล ออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียวอมน้ำตาล กลีบดอกรูปไข่กลับ 5 กลีบ โค้งงุ้มเข้าหากัน กลีบดอกล่างมีขนาดเล็กว่ากลีบดอกอื่นๆ มีเกสรเพศผู้สีเหลืองจำนวนมาก เกสรเพศเมียสั้น มี 1 อัน เมื่อดอกบานมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3-4 ซม. ก้านดอกยาว  2-3 ซม. กลิ่นหอมอ่อนๆ บางกิ่งอาจมีหลายดอก ช่วงออกดอกในแต่ละภาคของประเทศไม่เหมือนกัน  แต่ละปีออกดอกเต็มต้นได้ 1-3 ครั้ง ผลรูปกลมแป้น เมื่อแก่เป็นสีน้ำตาลเข้ม จะแตกตามรอยเป็น 4-5 แฉก แต่ละแฉกมี 4-5 เมล็ด
           ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด และตอนกิ่ง เจริญเติบโตได้ในทุกสภาพภูมิประเทศและทุกสภาพอากาศ ทนทานต่อความแห้งแล้ง

 mangtan-2.jpg (73799 bytes)

ที่มาของข้อมูล :  ดร. ปิยะ เฉลิมกลิ่น ไม้ดอกหอม (เล่ม 2)